Zuid Sulawesi

We gaan even door over de vakantie in Sulawesi.. Volgende bestemming was Makassar, waar we weer een auto huurden voor de 9 uur rijden naar Torajaland. Wat een bizar mooi stukje Indonesie is dat zeg – heel mysterieus, met prachtig landschap, heel aparte architectuur en kultuur met al zijn eigenaardigeheden die je nergens anders ziet.

Begrafenissen zijn grote aangelegenheden, die soms dagen kunnen duren, en – afhankelijk van hoe rijk je bent – worden er dan een paar buffels en varkens geofferd. De buffels hebben een aparte status in Toraja (voornamelijk de witte met zwarte vlekken) aangezien die buffels de dode mensen naar de hemel brengen als ze (die buffels dus) geofferd zijn, en hoe meer buffels, hoe sneller/hoger je in de hemel komt. Ik vind het een weldoordacht plan. Die varkens worden volgens mij alleen maar geofferd om te eten, dat moet ook gebeuren als het hele dorp, andere dorpen, en een paar bules langskomen.

Op een ochtend gingen wij dus bij het toeristenbureau vragen of er nog mensen dood waren gegaan de afgelopen dagen. En ja hoor, in een klein dorp, “bereikbaar” via een redelijk lastig weggetje: stijl omhoog, vol gaten, modder, en al slippend proberend de vele geparkeerde of rijdende autos, brommers en vrachtwagens vol mensen die kwamen en gingen te ontwijken.. Er zat achteraf maar 1 deukje aan de onderkant van de auto - pas ontdekt toen ik de auto weer inleverde (boete: $20), dus eigenlijk best goed gedaan. :-)

Bij aankomst wisten we de schaal van het hele gebeuren nog niet, al was het aantal autos wel een aanwijzing. Het bleek een 10daagse begrafenis/offerfestijn van een hele rijke familie te zijn: 1000 varkens en 300 buffels werden geofferd. De mensen die een beetje bekend zijn met de gemiddelde gang van zaken in Indonesie, kunnen zich waarschijnlijk wel voorstellen hoe ontzettend ‘geordend’ zoiets verloopt... Aanvankelijk best wel  beklemmend/indrukwekkend om tussen al die mensen te lopen, met het gegil van de varkens en de ceremoniemeester over de luidspreker, overal bloed, en een constante aanvoer van varkens die geslacht moesten worden, en mensen die met bebloede plastic tasjes rondliepen.

Natuurlijk gaat dat doden ook niet altijd even goed in alle chaos, waardoor je de neiging krijgt om te zeggen: “nou, laat mij het maar doen, vriend, dit word niets zo..”.. Maarja, om nou de betweterige bule te gaan uithangen tussen duizenden mensen is ook weer zo wat..

De weduwe zit trouwens die hele 10 dagen alleen (ja, ok, samen met haar man, maar daar heeft ze niet zoveel meer aan gesprekspartnertechnisch) op de bovenste verdieping het hele gebeuren te aanschouwen.

  

Afhankelijk van het dorp hebben ze de gewoonte om dode mensen in grotten/speciale huisjes/in kisten aan de rotswand te stallen, om ze dan geregeld te bezoeken en fruit, bier, cigaretten, etc te brengen. Tegelijkertijd worden er poppen gemaakt van de overledenen, die dan vanaf de rotswand toekijken. Die grafkisten rotten uiteindelijk weg, en overal liggen dus botten. ‘Macaber’ was weer een vaak gebruikt woord (niet degoutant, dat was meer voor de dooie honden op de markt in het Noorden).

Voor oudejaarsavond gingen we naar het Poso meer, weer een uur of 9 in de auto. Rondom het Poso meer was een paar jaar geleden nogal heftige interreligieuze oorlog, waardoor het gebied niet aangeraden werd om te bezoeken. Nu is het gelukkig weer rustig, en het enige wat je ervan merkt zijn de security checkpoints op een paar plekken, waar je dan de auto uitmoet, kentekenbewijs en rijbewijs laten zien, en vertellen waar je bent geweest/naartoe gaat. Het feit dat ik nog steeds  met een onerkend NL rijbewijs rondrijd was geen probleem, en ik had ze alles verteld dat ze wilden weten. Maar – ik mocht nog niet door. En ja hoor, daar kwamdie: “mooie zonnebril heb je daar..” .. Ik: “ja he, zonder zonnebril zou het een stuk onveiliger zijn om te rijden – is maar goed dat ik die heb ;-)”.. Toen na een tijdje bleek dat ik die niet weg ging geven, probeerde hij het anders: “heb je geen souvenirs voor me?” -  “euh, nee..” “Maar jij bent rijk, en je kan best iets missen, toch?”  - “euh, nee.. Maarreuh, meneer ‘Arif’ , ik wil best betalen, maar kan ik dan wel een bonnetje krijgen, door u ondertekend?” En dan mag je meteen door- zonder betalen :-) Op de terugweg waren ze wel zo eerlijk om te zeggen dat de contributie die ze vroegen linearecta naar de nieuwe brommer van de desbetreffende bromsnor zou gaan, maar ook zonder succes (natuurlijk).

We hadden bungalows gereserveerd op een klein landtongetje halverwege het meer, voor een rustig begin van het nieuwe jaar. Met een klein bootje kwamen we toen het net donker werd aan, en kon mijn vader zijn “geheim” (dat hij al meer dan een week soort van niet verklapt had – best knap..) eindelijk laten zien: een fles overheerlijke champagne die ze in hun hotel in Kalimantan hadden gekocht, en die meteen de koelkast inging. Gelukkig had die de binnenlandse vlucht en lange autoritten over hobbelige wegen overleefd – gekoesterd in een rugzakje op mijn vaders schoot... Het werd een avondje mens-erger-je-niet-en op een houten plank met pionnen/bierdopjes, en om 12 uur konden we vanaf ons balkon het vuurwerk aan de andere kant van het meer zien, genietend van een glaasje koude bubbels.

‘sOchtends wilde deze nerd vogeltjes kijken, dus met verrekijker vroeg op pad, terwijl iedereen lekker aan het uitslapen was. Verder een beetje relaxen, zwemmen, etc.. Het Poso meer is een van de helderste meren ter wereld, dus ook daar moest ik snorkelen. Behalve een paar zandgekleurde visjes zie je niet heel veel – maar je kan wel heel ver kijken, en das ook mooi. Op 1 januari bij zonsondergang een nieuwjaarsvuur op het strand, biertje erbij - helemaal goed..

En toen zat het er allemaal weer zo’n beetje op: met zonsopgang vertrekken, en via Toraja terug naar Makassar. Nu wist ik in ieder geval de plekken op de weg waar ik de mensen op de achterbank tegen het plafond kon laten stuiteren, en waar de weg weg was door landslides, dus dat was wel handig.

In Toraja nog even wat andere graven bezocht, en gekletst met buffelwassende mensen, en in Makassar nog een bezoek aan Fort Rotterdam – NL HQ back in the days van de echte VOC mentaliteit... :-)

Normaal ben ik eigenlijk tegen het gebruiken van die illegale taxis vanaf t vliegveld, maar ze zijn wel groot genoeg voor ons 4en +bagage, dus veel gezelliger en goedkoper dan 2 taxis. Het was weer eens ECHT file in Jakarta, maar die chauffeur zei dat het wel goed zou komen. Wij dus het stilstaande verkeer voorbij scheuren via de vluchtstrook – soms even tussen het verkeer duwen als er een controlerende polisiauto op de vluchtstrook stond. Maar toen kwam er opeens een ambulance met sirene aan, voorafgegaan door polisi, dus alles aan de kant, en wij er met hoge snelheid en knipperlichten als ‘volgauto’ achteraan. Best spannend, zeker als dan op gegeven moment een polisiauto vlak achter ons gaat zitten met sirene aan.. Wel lekker snel! En die chauffeur gewoon een beetje smsen.. 

Als afsluiting nog 2 dagen Bogor om het allemaal te laten bezinken, en afscheidsmaaltijd in de tuin. All in all: fantastische tijd gehad, veel dingen gezien/gedaan/meegemaakt, en heerlijk om je ouders even wat dichterbij te hebben. 

Dat je best ver weg woont besef je eigenlijk pas als je terug naar huis rijdt vanaf het vliegveld na het wegbrengen voor hun terugreis..

Noord Sulawesi

In December kwamen mijn ouders voor de tweede keer naar Indonesie – deze keer voor een volle maand. We hadden al een paar dingen geplanned, waar we grotendeels mee van konden genieten – ik kan mijn tijd nu gelukkig nog steeds zelf bepalen, en Carola had extra hard gewerkt (studie, kliniek) om zo veel mogelijk mee te kunnen doen.

Eerst een paar dagen Bogor: beetje relaxen thuis, samen naar de botanische tuin, borrelen bij een collega van de aapjes, beetje rondrijden in de buurt en laten zien waar ik zo nu en dan ook meehelp bij het Javan hawkeagle reintroductie project op de Salak vulkaan/berg. 

Er kwam even een spoedoperatie tussendoor voor een kat van een van de medewerkers van het makaken en loris centrum, maar mijn ouders vermaakten zich wel in onze tuin bij de vijver ..

Toen naar ‘mijn aapjes’ in NM: de nodige gezondheids testen waren voldaan, dus mochten ze mee de (normaliter afgesloten voor publiek) kliniek/quarantine afdeling in, om te zien waar ik zo veel tijd met veel plezier doorbreng. Superleuk om dat aan je ouders te kunnen laten zien. ‘sOchtends eerst langs de eilanden met de orangutans die zo’n beetje klaar zijn voor een terugkeer naar het bos, en ‘smiddags even naar de kliniek om te kijken hoe die kleintjes uit ‘forestschool’ terugkomen en spelen op het veld. Daarna gingen ze door naar Oost Kalimantan, voor een bootreis op de Mahakam rivier – een gebied waar wij wekenlang hebben gezeten toen ik nog vogeltjesvanger was, dus we wisten hoe mooi het daar kan zijn. Ook bleven ze nog 2 nachten in de ecolodge van het andere opvangcentrum van dezelfde organisatie als NM. Ik bleef voor een weekje in NM om daar een beetje te helpen.

Sulawesi/"Celebes" waren we (Crool en ik) nog niet geweest, maar wel altijd naartoe willen gaan.. Mooie kans dus om dat samen met mijn ouders te doen. Ik vloog naar Manado, om daar ‘savonds (volgens plan) mijn ouders te ontmoeten – dat werd dus een dag later, aangezien ik al in slaap was gevallen toen toen ze om 0130u aankwamen door ‘een beetje’ vertraging van hun vliegtuig. Carola kwam iets later op die dag aan uit Bogor/Jakarta. 

Je weet niet wat je kan verwachten van een ‘resort’ dat je boekt via internet, maar meteen bij aankomst bleek al dat dat wel goed zat: luxe kamers/bungalows aan het water met uitzicht op Bunaken eiland, en een “kerstboom” in de bar waar ze kerstliedjes draaiden en koud bier en Campari verkochten – mooie plek om de paar dagen rond kerstmis in je zwembroek te vertoeven. we waren zo'n beetje de enige gasten, dus helemaal luxe in ons 'eigen' resort :-)

Op 1^e kerstdag gingen Carola en ik ‘sochtends even wandelen op het strand, waar ze even ging praten met de kindjes en hun moeders, en voordat ik het wist zat ik in een huisje suikerpalmwijn te drinken met de mannen (ik ben niet zo heel moeilijk over te halen...).  Mooimooi, en iets wat ik nog niet vaak heb gedaan in Indo - is haram in meeste gebieden, maar in Noord sulawesi zijn het voornamelijk christenen. Deed me heel erg denken aan Vietnam :-) 

Als je dan toch bij Bunaken bent, MOET je natuurlijk duiken of snorkelen, dus met z’n allen een dagje een boot gehuurd.  Nou vind ik persoonlijk dat 65 een mooie leeftijd is om voor het eerst te snorkelen, en zeker op een plek waar het bomvol met vis en koraal zit – mede dankzij de activiteiten van mijn vorige werkgever in dit gebied, die ervoor hebben gezorgd dat er niet meer met dynamiet wordt gevist. Echt een orgastisch mooie onderwaterwereld daar..

Vijfenzestig is trouwens ook een mooie leeftijd om voor het eerst een wandeling door het warme, klamme, regenwoud te maken. Dus een auto gehuurd, en via Tasikoki (een opvangcentrum voor wilde dieren wat ik graag even wilde bezoeken) naar het Tangkoko national park gereden. Doel was om tarsiers/spookdiertjes te zien, een van de kleinste apen soorten. Het zijn nachtdiertjes, die rond de schemering uit hun schuilplaats komen, en er is een bekende boom waar een tarsier  familie al generaties lang in woont, en die ondertussen redelijk gewend zijn aan de toeristen die daar vaak voor de deur staan. Dus het enige dat je hoeft te doen, is wachten bij die boom, totdat de zon ondergaat en ze tevoorschijn komen, om dan als ze een beetje wakker zijn, met grote sprongen van boom tot boom te hupsen (mooi filmpje). Supermooie ervaring. De terugweg was dus wandelen in het donkere regenwoud met al zijn nachtelijke geluiden – iets waar ik altijd van blijf genieten.

Met dezelfde huurauto ook een dag de Minahasa highlands ingegaan, het was nogal regenachtig (december-januari is het midden van het regenseizoen, maar het viel op zich best mee op veel dagen), maar wij zaten droog, en hebben veel gezien. Inclusief de markt in ....... waar ik graag naartoe wilde. De mensen uit Minahasa staan bekend om hun eetgewoontes: die eten echt alles dat leeft, maar favoriet zijn hond, vliegende hond, en rat.

Ik had al wel eerder honden op de markt in Vietnam gezien, maar niet in deze aantallen.. Best apart en soort van schokkend om te zien. Als ik ooit verder wil als tourguide, moet ik misschien mijn schema wat aanpassen en de wat "macaberdere" / "degoutante" dingen zoals dode honden op de markt eruitlaten.. :-S