Aziatische dierentuin en wildlife dierenartsen congres - Nepal

Ja, ik kies de congressen meestal wel uit op hun lokatie (Nieuw Zeeland, Alaska, Bahamas, etc..) – deze keer was Nepal aan de beurt ;-)

Ik had een presentatie over dengue en malaria infecties in orangutans, en mocht de ‘infectious diseases’ en ‘non-human primate’ sessies voorzitten – die allemaal op 1 dag waren geplanned, dus zat ik zo’n beetje de hele dag voor.

Altijd al eens naar Nepal willen gaan, en een beetje wandelen in de heuvels van de Himalayas – of “trekking” zoals dat heet - dus een paar dagen aan vast geplakt. Voorbereiden (buiten werk om) is nooit mijn beste punt geweest, maar toch: ik was van plan om 6 dagen rond te lopen in de heuvels, dus goede bergschoenen mee. Die had ik een jaar of 9 geleden gekocht om in Blijdorp te werken, en aangezien ik ze de afgelopen 3.5 jaar niet had gebruikt, nam ik aan dat die nog steeds goed waren. Anyway, op het congres had ik die schoenen dus aan – want de enige schoenen die ik bij me had – maar toen bleek al snel dat van de rechter schoen de halve zool loshing, en al het verende materiaal gepulverd eruit kwam, en ik dus een mooi spoor achter liet.. Links begon ook al scheuren te vertonen.. Dankuwel vocht, warmte en beestjes in Indonesie voor het stukmaken van alweer iets wat ik eigenlijk graag wilde gebruiken.. De 2^e dag dus maar aan de concierge van het hotel gegeven met de vraag om ze ergens te laten maken, en mijn voorzitterschap en presentatie kon ik ook wel op slippers doen dacht ik. 
Maar, met bijzonder goed resultaat moet ik zeggen! Na 2 dagen had ik weer perfect werkende schoenen.

Super interessante praatjes, mensen, dat soort dingen – leuk congres. En zoals dat dan gaat zaten hier ook een paar tripjes aan vast: 1 dag zonsopgang bekijken over de Himalayas en naar Bakthapur, en 2 dagen naar Chitwan national park, wat bekend staat om zijn vooruitstrevend neushoorn reddend programma een tijdje geleden.

Zonsopgang was natuurlijk supermooi – wel een beetje jammer dat je dat dan moet delen met ~120 mensen van het congres, en ongeveer evenveel andere toeristen, maartoch.. Verder bleek die dag maar weer hoe’n hekel ik heb aan georganiseerde reizen: “Ok, we zijn nu in Bakhtapur, dit is het verhaal, en jullie hebben 20 minuten om het allemaal te bekijken, en dan weer verzamelen bij de bus..” That sucks – is natuurlijk nooit genoeg tijd om alles te zien... En dan wel 30 minuten uittrekken voor een bezoek aan een souvenirwinkel...

Ook nog een beetje in de buurt rondgewandeld op een 25minuten "mini-trek"...

 

Het andere tripje had ik echt zin in, zeker aangezien sommige van de dierenartsen die het neushoorn project hadden geleid back in the days er ook waren.  Maarja, zoals elk congres was ook deze een goede reden om elke avond flink te zuipen. Mensen uit elk land hadden hun lokale drank meegenomen (ik had een fles dutyfree rhum aangezien Indo niet echt bekend staat om zijn drank, maargoed..), en elke avond was het wel ergens feest: hotelkamers, terrasjes, etc. De dag voor vertrek was er ‘n feestje op de hotelkamer van de maleisiers/singaporeanen met een paar japanners en een italiaanse hongkonger erbij, en toen iedereen het voor gezien hield bleken de Thai buiten mijn hotel hun eigen feestje te hebben gebouwd... De mensen die op de trip meegingen gingen al redelijk snel naar bed, maar de rest (en ik dus) gingen gewoon door. Ik herinner mijn memorabele woorden “slapen kan ook op de bus...”. Maarja, dan moet je wel de bus halen natuurlijk.. We zouden om 0730 vertrekken, en om 8u werd ik wakker gebeld door de receptie met de mededeling: uw bus staat op u te wachten bij het andere hotel...  Nee, das niet lekker wakker worden – en 1 van de most embarrassing moments in mijn leven om met de taxi op aan te komen bij het hotel met 3 bussen wachtende congresmensen.. 
Wat wel mooi was: ze hadden eerst op een paar koreanen moeten wachten, en toen bleek dat iemand uit Indonesie er nog niet was. Aangezien de beste Indo mensen niet bekend staan om hun op tijd komen, en ze het zielig vonden dat een arme Indo $100 had betaald voor de trip, bleven ze wachten.. En dan komt deze blonde jongen beschaamd aangelopen.. :-) "Als we dat hadden geweten, hadden we je een taxi laten nemen..." - hihhi..

Ik was natuurlijk wel flink de sjaak graptechnisch de komende dagen, en heb een aantal rondjes moeten geven - en terecht..

Na 8u in de bus eindelijk in Chitwan aangekomen, en klaar voor de kanorit en bezoek aan het elephant breeding centre met een olifanten tweeling (cool). Maar toen bleek dat we eerst een dik uur praatjes over het park moesten aanhoren - en we waren gek genoeg al een beetje vertraagd, dus werd het een sundowner bootrit - wel gharials en mugger crocodillen gezien, en een aantal vogels, maar licht was veel te slecht om te fotograferen.....

Chitwan was supermooi, maar natuurlijk ook te kort om alles te zien. Wel per olifant taxi neushoorns gezien, al had ik mijn twijfel over hoe wild die jongens waren –volgens mij hadden ze vlak voordat wij langskwamen de stallen opengezet.

  

Even later toen iedereen moest uitchecken (ik had alleen maar een klein rugzakje bij me met schone onderbroek en camera/lenzen - ik had niet zoveel tijd om in te pakken - dus hoefde niet mee), nog wel even alleen het bos ingelopen om vogels te kijken – sweet.

 En neushoornvogels kan ik nooit genoeg van krijgen..

Mooi land hoor, Nepal, supermooie en lieve mensen ook.. Maar restaurants zijn TRAAG.. In Chitwan ging ik met een groep ongeveer 2uur voor de geplande ‘culturele avond’ even wat eten en drinken – of dat was de bedoeling. Duurde ongeveer 3 kwartier voordat ik mijn biertje kreeg – en toen hadden we al bij de shop aan de overkant ons eigen bier gekocht J Na 2 uur zonder eten maar naar de lokale dansperformance gegaan – en natuurlijk als je de enige blonde jongen bent moet je dan meedoen.... Was achteraf gezien wel leuk, dansen met een groep dronken Nepali mannen voor de hele groep congres mensen (veel deden later ook mee..)..  Enfin, toen ik na het dansspektakel terug kwam in het restaurant, was het eten nog steeds niet klaar: ja het is lichtfestival, en we hebben minder mensen in de keuken...

 Mount Everest.... :-)

Als afsluiting met een groepje dierenartsen een ‘mountainflight’ gedaan – ‘sochtends net na zonsopgang met een klein vliegtuigje langs de himalayas en mount Everest vliegen... VET!! Echt een van de meer bijzondere momenten van mijn leven om die hoogste berg van de wereld boven de wolken uit te zien komen, zeker vanuit de cockpit... Hoge hartslag, kippenvel, en een blijvende glimlach...

Orangutannetjes!

Hm, ben ik bezig met nieuw stukje, blijkt er nog een klaar te liggen - komtie:

Nou had ik al heel lang gewacht met het vertellen dat het er allemaal goed uitziet kwa toekomstperspectief (terwijl ik daar toch al een maand of 9 mee bezig was), maar toch blijkt weer: nooit de huid verkopen voordat de beer geschoten is - loze beloftes heeft niemand wat aan... Er is nog steeds geen definitief nieuws te vertellen, wat ondertussen toch wel een beetje frustrerend begint te worden – aangezien het nu toch wel dicht bij het einde van het “jaartje eventueel geen geld verdienen” komt, en ik niet echt naar salarisbetalende alternatieven heb gezocht..... 

Anyway, het weerhoudt me niet van steeds weer terug te gaan naar mijn oranje vrienden – omdat het gewoon ZO leuk is..

Boven Kalimantan moesten we met het vliegtuig door een hele dikke rookwolk, veroorzaakt door de bosbranden die zichtbaar werden toen we al redelijk dicht boven de grond zaten – het was nog steeds erg droog, wat het allemaal alleen maar makkelijker maakt voor de mijn en palmolie industrieen... eikels .. :-(

Een van de slachtoffers van die branden was een klein Ou’tje, die binnen werd gebracht  en onder de brandwonden zat. Die meneer had wel een beetje raar verhaal: een kennis van een kennis had m gevonden tijdens de brand, terwijl z’n moeder dood was, en toen kwam hij met het brljante plan om hem meteen naar ons te brengen.. Maar de brandwonden leken iig een paar dagen oud, dus we hebben het vermoeden dat de meneer hem zelf heeft willen houden, maar toen bleek dat hij bijna doodging, heeft hij hem alsnog naar ons gebracht.. Maargoed, nu konden we hem tenminste nog redden. Heel veel TLC, verbandjes, zalfjes, infusen, en vette pijnstilling later, lijkt het allemaal wel goed te gaan, gelukkig. Het was echt hartbrekend om zo’n klein zielig aappie te zien lijden... Maar, grappig detail: we hebben hem Bernie genoemd – maar dan wel uitgesproken op z’n engels: “burny” – ach, hij merkt daar niets van :-)

Normaal ben ik, voornamelijk dankzij mijn ervaring met de onvertrouwbare en linke gibbons in Thailand, altijd heel voorzichtig in de buurt van de kooien, houd altijd afstand – terwijl die OU’s, behalve de grote mannen, toch eigenlijk nooit iets doen.. 

Ik was met collega/engelse d’arts R. even naar een OU aan het kijken die ik de vorige keer op een behandeling had gezet voor een schimmel infectie in zijn neus/lip – en het ging allemaal goed. Terwijl ik aandachtig stond te kijken, bleek buurman Bobby een redelijk groot gat in zijn kooi te hebben, waardoor hij mij opeens bij mijn shirt/arm pakte, en probeerde naar binnen te sleuren.. Sterk! En niet loslaten, he.. Paar dagen later had ik nog blauwe plekken in de vorm van OU vingers op mijn bovenarm..  

Meestal kan je dit makkelijk oplossen door af te leiden, wat R. dus ook deed met voer, maar zonder resultaat – toen ik echt heel dicht tegen de kooi aangetrokken was, vroeg ze dus: zal ik er maar een paar teknisi bij roepen? Nou, goed idee, zou ik zeggen... Terwijl zij wegrende, probeerde Bobby mij door dat gat te bijten, dus ik stomp hem op z’n neus – en toen was hij ECHT pissed off... Gelukkig kwamen toen de teknisi om met behulp van stokken hem van me af te slaan (waar ze later hun excuses voor aanboden, de lieverds..). Bij terugkomst in de kliniek, zei collega M. : “maar Bobby is zo’n schatje, ik kan alles met hem doen.. wat zielig voor hem...”  grrrr :-)

Door die hele ervaring was ik dus nog voorzichtiger geworden voor kooien achter me - en we hebben VEEL kooien... Doet soms helaas een beetje aan als een gevangenis, en dat is heel triest om te zien, als ze je indringend aankijken, en hun arm tussen de tralies uitsteken.. Kan er tranen in mijn ogen van krijgen als ik er teveel over nadenk..  En net als in overbevolkte gevangenissen waar teveel mannen in een kooi zitten, is er vaak eentje de sjaak, en moet dan altijd “het zeepje oprapen” voor de dominante man in de kooi – stelletje gefrustreerde gasten zijn het soms hoor (zal niet in detail treden hier..).

Maargoed.... ik moest op gegeven moment een OU verdoven, en aangezien we alleen maar de lange blaaspijp hadden,  en niet met mijn rug dicht bij de kooien achter me wilde staan, moest de blaaspijp een flink stuk de kooi in. Da’s niet handig, want zo’n OU man is blijkbaar in minder dan een seconde bij je, en heeft die blaaspijp te pakken... En toen wassie stuk. Jammer, zijn dure dingen.. Binnenkort maar eens een inzamelingsactie beginnen...

Ik draaide ook mijn eerste nachtdienst – tot nu toe is mij dat bespaard gebleven, uit soort van beleefdheid ofzo, aangezien ik als ‘senior’ wordt beschouwd. Maarja, orangutandoktertje spelen betekent ook ‘snachts je bed uit, als je niet helemaal meedoet is het ook zo flauw tenopzichte van die andere dierenartsen. 

Ik werd in het begin ook altijd met ‘pak’ (meneer) aangesproken, maar dat ligt mij niet zo. Ik ben dus ook heel blij dat steeds meer babysi(s)ters en teknisi (dierverzorgers) mij gewoon ‘mas' (broer) Joost noemen - mooi.

Anyway - het begon tijdens de nachtdienst meteen al goed: een OU was ontsnapt uit een van de kooien in NM2, een paar km verderop. Hij was ondertussen al weer gevangen door de avonddienst, maar ik moest even kijken of hij al wakker was/wakker maken. Dus ik op het brommertje in het donker over het zandpad al slangenontwijkend daarnaartoe (ja, dat is mooi...). Bizar wat een kracht die OUs hebben: dikke stalen tralies gewoon omgebogen – ok, ze waren wel een beetje verroest, maartoch, ik doe het ze niet na. Hij sliep nog, dus wakker gespoten, en toen ik later kwam kijken was hij gewoon wakker – al zag ik toen met mijn zaklamp dat ook in zijn nieuwe kooi er wat verroeste tralies zaten.. Maar dat was de volgende dag gefikst.

De enige patienten die ik had was ons zielige brandwonden kindje, en een 7jarige (maar nog goed hanteerbare) OU die een beetje onverklaarbaar ziek was. Of in ieder geval deed: man, wat kon die goed ziek doen – een echte dramaqueen. Ik dus om de 2 uur even kijken, temperatuur opnemen, beetje drinken geven, kijken offie had gepoept zodat ik dat kon onderzoeken, dat soort dingen. En ik maakte me ook best een beetje druk of het wel allemaal goed ging. Om 6u nog even wezen kijken, maar nog steeds geen poep, al leek hij iets beter te voelen: zo zat hij lekker aan het hangslot te rommelen toen ik wegging. Ik schreef dus ook op het nachtrapport “hij denkt het slot open te kunnen krijgen, nou: succes! :-)” . Kwart voor 7 kwam S. binnen met de vraag waarom ik het raam van het huisje waar hij in zat had open gedaan.... DAMN! Haddie gewoon de andere deur met bruut geweld opengebroken, en was door het raam ontsnapt... Een orangutan kwijtraken tijdens je nachtdienst krijg je in het algemeen geen pluspunten voor... Maargoed, later die avond zag ik iets in het donker achter de keuken door de bosjes lopen, dus er bovenop gesprongen, en mee terug naar z’n kooi genomen.

De lokale konservasi afdeling van het ministry of forestry had een Casuary in hun soort van dierentuintje staan, en aangezien er een boom was gevallen, moest die naar een ander verblijf worden overgeplaatst. Nou staan deze struisvogelachtige vogels bekend om hun trapvermogen waardoor ze iemand kunnen openreten met hun grote teen nagels, dus kwamen ze even langs voor help. Ik was even bij de OUs in NM2, maar mijn collega's vertelden de meneer dat ik, met mijn vogel ervaring dat wel kon oplossen. Dus even later met collega M. (ja, die van die grap over Bobby - goeie vent) er naartoe. M. kan goed met de blaaspijp overweg, dus ik aangeven hoeveel, en waar schieten om te verdoven. Is redelijk lastig bij die jongens, aangezien er altijd veren in de weg zitten, dus verder dan een beetje verdoofd kwamen we niet. Dus ging ik met op oude vertrouwde Blijdorp wijze met een bord/kooideur die kooi in om hem naar de transport kooi te gidsen.. Maakt me echt blij dit soort werk..

De Lori was ondertussen weer helemaal opgeknapt en vrij gelaten, poezzie had een nieuw huis gevonden, en makaakje Feli haar beentje was mooi geheeld. Nou ja, de huid was weer dicht. Vanaf de knie naar beneden had ze geen gevoel, en hing het er allemaal een beetje slap bij, waardoor er weer allemaal nieuwe wonden waren ontstaan, die ze vakkundig had verergerd door eraan te bijten. Amputatie is wat mij betreft op zo’n moment het beste: zo’n aappie kan best op drie poten verder – maar er was enige terughoudendheid om dat ook echt te doen in de tijd voordat ik er was. Na overleg met het team had ik iedereen overtuigd dat dit het beste was, en was een van de dierenartsen (wederom M.) bereid om het onder mijn begeleiding te doen. Result! 

We hebben een redelijke kliniek, maar niet echt voorbereid op dit soort zaken, al was er wel een klein botzaagje te vinden, dus moest het goed komen. Totdat halverwege de operatie de stroom uitviel, en we dus bij zaklamplicht de operatie hebben voltooid...  Mooi werk

vlak na de operatie alweer melk drinken - het is zo'n schatje..

Aapjes!

Voor het bootjevaren en boobies kijken zat ik weer een aantal weken tussen mijn oranje vrienden in het bos. ‘Het bos’ is redelijk makkelijk te bereiken vanaf Bogor: een paar uurtjes rijden naar het vliegveld van Jakarta, anderhalf uur vliegen na meestal een flinke vertraging afhankelijk van de goedkope luchtvaartmaatschappij (~$30 enkele reis), en dan 3 kwartier rijden - om Vinnie’s vraag van een paar weken geleden maar eens te beantwoorden...  Enneh, Vinnie: deel van het werk is natuurlijk het voorbereiden op de terugkeer naar de natuur, waar we ze hopelijk een jaartje kunnen volgen met behulp van onderhuidse transponders (ronde zendertje in plastic rechts), die een VHF radiobliepje doorgeven. En okay, het lijkt niet echt op een salmiakknots waar het stokje van is afgebroken :-)

Ik vind het heerlijk om gewoon een beetje te dokteren, zonder de dagelijkse rompslomp en problemen waar je mee te maken hebt als je een project leidt - en zoals Carola die nu dus ook dagelijks meemaakt.. Trouwens, ik ben superblij voor haar - en trots - dat ze zich nu nuttig kan maken.. Samen met haar Master's studie is het best pittig allemaal - het zijn lange dagen, 7 dagen per week, en zien we elkaar dus ook niet zo vaak these days, zeker als ik dan ook nog eens op Kalimantan zit te dokteren.. Daarnaast zijn haar patienten niet zo fotogeniek als die van mij, en privacy technisch ook niet zo makkelijk om over te bloggen - kijk, ik ouwehoer gewoon een beetje, plak er een paar cute fotos bij, en ik heb weer een blogstukje. De dingen die Croola meemaakt zijn echt schrijnend, en dus is het zulk ontzettend belangrijk werk dat ze doet. REPSECT.

Maargoed, tot zover de schouderklopjes - terug naar mijn verhaal: De chef van de veterinaire afdeling was door priveomstandigheden afwezig, en er waren 2 dierenartsen op vakantie, dus kon mijn hulp goed gebruikt worden bij de dagelijkse gang van diergeneeskundige zaken - er is altijd wel iets te doen als je 'n dikke zes honderd orangutans bij elkaar zet..

Maar deze keer waren er ook andere dieren, Feli - een jong makaakje, die in beslag genomen was bij zijn vorige eigenaar, om daarna bij ons vreselijk te grazen genomen te worden door een van de vele wilde makaken die normaliter elke dag de voervoorraad leegroven, en een beetje dominant mensen de weg versperren als ze over de vlonders in het moeras naar hun huisje proberen te lopen – redelijk irritant... Feli's hele been lag open, en alle spieren waren zo'n beetje gescheurd. Ze was al eerder gehecht, maar de wond was weer opengegaan - toen ik daar kwam bestreek die zo’n beetje de hele achterkant van het been, al zaten de spieren al wel weer aan elkaar. Samen met engelse collega R. hebben we toch nog genoeg vel bij elkaar weten te sprokkelen om die wond weer (bijna) dicht te krijgen. En zo kon Feli met mooi verbandje, en enigszins wauws van de zware pijnstillers terug naar haar vriendje: het paar weken oude naamloze kitten met niesziekte. Leuk stel zo met z’n tweeen :-)

Ook was er een Lori die een beetje lag te verpieteren, aangezien niemand wist wat ze met zo’n raar aapje met gifklieren onder z’n armen moesten doen, en ik toch 2 dagen later daar zou zijn (en ik ondertussen part-time Lori-dokter ben.. :-). wonderbaarlijk wat een beetje antibiotica, krekeltjes voeren en TLC kunnen doen. Ondertussen issie alweer fit, fris en vrolijk, en losgelaten in het bos.

Ik kreeg de eerste dag de dienst bij de hele kleine orangutans, en terwijl normaal diensten om de paar dagen van afdeling verschuiven, ben ik er de hele tijd geweest. Daar zijn verschillende redenen voor: het is de leukste afdeling aangezien ze nooit in kooien zitten en je dus elke dag met ze in het bos kan spelen :-), maar ook om serieuzere zaken te verrichten, zoals het verminderen van medicijngebruik door constante monitoring, het circadiaans ritme (normale dag-nacht lichaamstemperatuurschommelingen) in kaart te brengen - en daardoor het overmatig gebruik van koortsremmers te verminderen, begeleiden van de babysi(s)ters, en het oplossen van het chronische diarrhee probleem (of in ieder geval te proberen in het laatste geval). Verder een beetje onsnapte apen vangen, vingers amputeren, apen darten – echt alleen de leuke klusjes - soms is het een voordeel om de oudste met de meeste ervaring te zijn :-)

Daarnaast had ik me gestort op het herschrijven van protocollen, die een paar jaar geleden door een kinderarts zijn geschreven. Nou zal de beste man dat vast vol goede bedoelingen hebben gedaan, maar: dude, bemoei je met je eigen zaken – ik ga toch ook geen protocols voor het kinderziekenhuis schrijven? Kinderen en orangutans zijn namelijk NIET hetzelfde.. Ik kan hier heel lang over doorgaan, maar doe het maar niet... *mompelt nog iets over artsen die over maar 1 soort hebben geleerd (die ook nog eens kan vertellen wat er scheelt), geen rekening houden met verschillende soorten dier of wilde dieren gedrag, zichzelf de koning van de wereld vinden, irritante betweters zonder zelfreflectie zijn, en dierenartsen die natuurlijk veel slimmer, veelzijdiger, leuker, aardiger, zelfreflecterender, en WEL de koning van de wereld zijn ;-)*

Maargoed.  Het waren een paar heerlijke "werk"weken. 

Probleem was alleen wel dat het langere tijd niet had geregend, het zeer droog was, en er overal in de buurt bosbranden waren, waardoor de lucht vaak bruingrijs was, en je soms echt middenin een rookwolk zat. Het uitzicht uit mijn slaapkamer raam, 'sochtends vlak na zonsopgang, was dus niet altijd zo mooi als dit..